De volgende basisinformatie over oogziekten is bestemd voor patiënten en hun familieleden. In de oogartsenpraktijk, waar zowel medische en chirurgische behandelingen inbegrepen zijn, kunnen er grote verschillen waargenomen worden tussen de oogziekten van verschillende patiënten. De geaccepteerde oogheelkundige technieken vertonen eveneens diverse variaties voor de evaluatie en behandeling van oogziekten. De volgende informatie dient enkel als een algemene inleiding van dit onderwerp te worden beschouwd. Voor al uw vragen over de diagnose of behandeling of indien u meer wilt weten over uw ziekte, sta ik graag te uwer beschikkind.

Wat is een netvliesloslating?
Het netvlies is een dun membraan dat de binnenkant van het oog bedekt. Dit vlies zit vast aan de interne oppervlakte van de oogbol. Wanneer we het oog zouden vergelijken met een fototoestal, dan zou het netvlies de film zijn. Het licht valt naar binnen door het hoornvlies en de ooglens en komt uiteindelijk terecht op het netvlies. In het netvlies wordt de lichtenergie omgezet in een visuele impressie en via de oogzenuw naar de hersenen geleid waar het in een beeld wordt omgezet. Om goed te kunnen functioneren moet het netvlies gevoed worden door het onderliggend vaatvlies. Wanneer het netvlies losraakt van het vaatvlies en in het glasvocht zweeft, spreken we van netvliesloslating. Het netvlies verliest zijn functie wanneer het niet meer in verbinding staat met het vaatvlies. Indien het netvlies helemaal is losgeraakt, is het oog blind.

Oorzaken en symptomen
De meeste netvliesloslatingen worden veroorzaakt door scheurtjes of gaatjes in het netvlies.
Wanneer er een gaatje is ontstaan, kan er vloeistof tussen het netvlies en de diepere lagen van het oog komen, waardoor de verbinding met het vaatvlies wordt verbroken.
Niet alle scheurtjes en gaatjes veroorzaken een netvliesloslating.

Naast de scheurtjes wordt in het algemeen een rek op het netvlies veroorzaakt door banden in het glasvocht, dat het grootste deel van de oogholte vult. Deze rek kan de oorzaak zijn van de scheurtjes en/of netvliesloslating.
Als gevolg van deze mechanische rek op het netvlies kan het oog lichtflitsen waarnemen.

Er kan bloeding optreden aan de randen van de scheurtjes en dit bloed kan schaduwen op het netvlies projecteren, die als zwevende deeltjes waargenomen worden. Naarmate het netvlies loslaat, kan de patiënt het gevoel krijgen dat hij een donker gordijn voor zijn ogen heeft.

Netvliesloslating is in het algemeen te wijten aan een combinatie van verschillende factoren. Het glasvocht, dat het grootste deel van de oogbol vult, krimpt met het ouder worden in; indien er een cataract is verwijderd, gaat deze inkrimping van het glasvocht nog sneller. Indien er sprake is van een dun netvlies als gevolg van ouderdom, sterke bijziendheid, traumatisme of genetische oorzaken, kan de inkrimping van het glasvocht scheurtjes veroorzaken die tot netvliesloslating kunnen leiden.

Chirurgie
Een chirurgische behandeling noodzakelijk bij netvliesloslatingen, scheurtjes of gaatjes om te voorkomen dat er vloeistof onder het netvlies terecht kan komen. Aangezien dit een zeer dun en fragiel membraan is, kunnen de scheurtjes in het netvlies niet direct gehecht worden. Het tegen elkaar brengen van de losse netvlieslagen is afhankelijk van de indirecte sluiting van het gaatje door middel van een depressie of plooiing van de buitenste ooglaag op deze plaats. Deze depressies worden in het algemeen geconstrueerd door kleine kunststofdeeltjes (siliconen) op de gaatjes in het netvlies te hechten. Er wordt een lichte ontsteking veroorzaakt d.m.v. cauterisatie, cryotherapie of fotocoagulatie om het netvlies aan de sclerale depressie te hechten en het gaatje permanent te sluiten. De vloeistof onder het netvlies wordt gedraineerd door middel van een kleine opening in de buitenste ooglaag. Soms is het nodig om zoutoplossing, lucht of andere elementen zoals speciale gassen of vloeibare silicone in het oog te injecteren om het netvlies plat te maken.

Deze procedures zijn zeer doeltreffend in meer dan 90% van de gevallen. Bij loslating van de macula (het dunne, centrale deel van het netvlies die het zien mogelijk maakt), is het mogelijk dat het gezichtsvermogen niet voldoende wordt hersteld om te lezen, zelfs indien de losse netvlieslagen met succes tegen elkaar zijn gebracht. Deze situatie is mogelijk, want de cellen die verantwoordelijk zijn voor het centrale gezichtsvermogen hebben het zwaarder te verduren als gevolg van de netvliesloslating en herstellen niet zo goed als de cellen van het perifere netvlies. Bij vroege chirurgische ingrepen onmiddellijk na de eerste diagnose is een totaal herstel van het gezichtsvermogen mogelijk. Indien de operatie pas na veel tijd plaatsvindt (maanden of jaren) of als diverse chirurgische procedures nodig zijn, is een gedeeltelijk herstel van het gezichtsvermogen mogelijk.

Laser en fotocoagulatie
Sinds lang worden lichtstralen gebruikt om netvliesaandoeningen te behandelen. Vandaag beschikken we over laser en andere soorten fotocoagulatoren. Deze kunnen preventief worden gebruikt bij netvliesscheuren voordat loslating optreedt; in de directe behandeling van een partiële netvliesloslating of in combinatie met andere technieken.

Cryotherapie
Koud- (cryo) of bevriezingstherapie wordt ook toegepast voor de behandeling van netvliesloslatingen. Cryotherapie zorgt voor de littekenvorming van de scheurtjes, waardoor netvliesloslating wordt vermeden. Deze behandeling kan alleen of in combinatie met procedures voor sclerale depressie toegepast worden. Deze behandeling wordt toegepast wanneer het onmogelijk is om goede resultaten te verkrijgen met lasertechniek.

Vitrectomie
Bij littekenvorming of bloeding in het glasvocht kan het netvlies een inwaartse rek ondervinden naar de binnenkant van het oog en op deze wijze losraken. Vitrectomie kan in combinatie met andere chirurgische procedures toegepast worden maar in het algemeen worden alleen patiënten behandeld bij wie het onmogelijk is om goede resultaten te verkrijgen met conventionele methoden. Bij vertroebeling of bloeding wordt vitrectomie toegepast om het glasvocht weg te halen. Microchirurgisch gereedschap wordt door kleine laterale spleetjes in het oog geïntroduceerd. Het zieke glasvocht wordt uit het oog gehaald en vervangen door vloeistof of gas. Vele netvliezen, die vroeger niet geopereerd konden worden, kan men dank zij deze techniek repareren. Indien het nodig is om vloeistof of gas in het oog te injecteren, moet de patiënt enkele dagen na de operatie in een speciale houding liggen zodat de luchtbel tegen het netvlies kan drukken en deze op de juiste plek blijft. Dit gas wordt in het algemeen spontaan gereabsorbeerd.

Complicaties
De kunststofdeeltjes die in de netvliesoperatie zijn gebruikt blijven permanent in het oog en zitten onder de oogweefsels verscholen waardoor ze in de meeste gevallen onzichtbaar zijn.
In uitzonderlijke gevallen kunnen deze materialen de bovenliggende weefsels eroderen en hinder veroorzaken. In andere gevallen kunnen de kunststofimplantaten infecties veroorzaken die vroeger of later op kunnen treden. Deze kunststofdeeltjes kunnen tijdig geëxtraheerd worden om ernstige schade te vermijden. Patiënten die chirurgisch zijn behandeld ten gevolge van een netvliesloslating moeten regelmatig een oogheelkundig onderzoek ondergaan Infectie aan de binnenkant van het oog kan in uitzonderlijke gevallen voorkomen. Bij vroege behandeling kan het gezichtsvermogen en wellicht ook het oog gered worden. Bij inwendige oogbloedingen is er een kleinere kans op herstel van het gezichtsvermogen. De spieren die voor beweging van het oog zorgen, kunnen soms na een succesvolle netvliesoperatie tijdelijk worden aangetast en dubbelzien veroorzaken. In het algemeen verdwijnt deze klacht vanzelf. Behalve bij de enkele patiënt die onder algemene narcose geopereerd moet worden, worden de meeste patiënten met regionale of lokale narcose behandeld, zodat het narcoserisico verkleind wordt. Dit is acceptabel i.v.m. de ernst van het verlies van het gezichtsvermogen.

Na de operatie kan een licht of gematigd gevoel van oogpijn verwacht worden, die met de behandeling met medicijnen af zal nemen. Indien dit niet het geval is, verzoek ik u onmiddellijk contact met me op te nemen. De oogmedicamenten dienen zoals voorgeschreven toegepast te worden.

Aanvankelijk moet een zacht dieet gehouden worden om geleidelijk aan tot het normale dieet te komen.
Indien netvliesloslating niet wordt behandeld, kan dit tot totale blindheid leiden. Met de behandeling kan het gezichtsvermogen in 98% van de gevallen behouden worden. Met deze informatie over netvliesloslating kunnen patiënten en hun familie op mijn spreekuur de juiste beslissing nemen. U kunt te allen tijde gerust met al uw vragen bij mij terecht.